Daisy Johnson


Klas, bel, speelplaats, refter, opvang, meester, bankje. Juffrouw.

Ik moet er zelf terug aan wennen, aan de woorden die bij school horen. De stap der stappen is immers gezet, Vosje gaat naar school.

Tijdens het eerste oudercontact – je bent daar buiten proportie nerveus voor, het is de eerste keer dat een ander, een derde, een expert, iemand die niet vanuit genetische voorbestemdheid Vosje geweldig en fantastisch vindt, een oordeel zal uitspreken over die jongen, je bent dan ook met twee (bloednerveus, zei ik dat al?), klaar om elke niet passende mening weg te rationaliseren, te catalogeren onder vooringenomenheid en selectieve blindheid – tijdens dat eerste oudercontact dus, staat Vosje rustig te strijken in een hoek van de klas.

Het woord strijkijzer heeft hij thuis nog niet uitgeprobeerd, dat is ook niet zo eenvoudig, nieuwe woorden hebben een werkelijkheid nodig om aan te kleven, en strijken is hier ten huize Vos nu eenmaal iets wat met dienstencheques weggefilterd wordt. Doorgaans proeft hij zijn nieuwe woorden voorzichtig, van de ene hoek van de mond naar de andere, over de tong, tussen de tanden. Ze sissen en klinken, stuiteren dan weer naar buiten.

Zo wordt werkelijkheid dus gemaakt, in den beginne was het woord, en Vosje die dagelijks sjort om de losse band tussen waarneming en taal aan te spannen. In Fen, de bundel verhalen waarmee Daisy Johnson debuteerde, is dat vastsjorren nooit echt gelukt. Haar jongvolwassen personages groeien op in claustrofobische huizen, die vooral dienen om te schuilen tegen het grote geweld dat buiten heerst: water, bos, veen. Kleine woorden die nooit aan kracht inboeten. Die wonen in korte zinnen. Maar het wil niet lukken, er is geen ontkomen aan, het echte gevaar woont binnen. Het schuilt in taboes en nog onbenoembare ontluikende sexualiteit, die niet met woorden te temmen is.

Net als bij Vosje is alles bezield in Johnson’s animistische wereld, het onderscheid tussen leven en dood flinterdun. Wanneer een voorheen zwijgzame echtgenoot louter door de kracht van liefde weer tot leven komt, gebeurt dit:

She felt the rise of him against her leg, held him in her fist and moved her hand. A little later, feeling the comfortable known of his hips against hers, she tought that his time away had lost them nothing, had given them only a perspective of loss. A knowledge of absence. Except, when he arched back his head, mouth open, and let out a one-syllabled word, there was a sharp pain in the roof of her mouth.

The impact of Harrow’s language on Sarah seemed much worse than on her – a single syllable eliciting vomiting, sentences starting nosebleeds.

Daisy Johnson, Language (uit Fen)

Van deze donkere, vochtige wereld is niets te merken tijdens de small talk na afloop van het onvolprezen Kort verhalenfestival. In het verhaal dat ze daar voorlas – spoiler alert – sturen opgegeten mannen vanuit hun verteerde toestand woorden naar de mond van hun vrouwelijke beulen, als schuimspetters op een rotskust. Ik had een beetje schrik voor haar, maar het is een vriendelijke, jonge vrouw.

Alles gaat over taal, zegt ze. Elk woord is telkens opnieuw een ontdekkingstocht, ook wanneer je volwassen bent. Het doet deugd nog eens een schrijver te ontdekken voor wie woorden zo belangrijk zijn, iemand die de zinnen die ze maakt ernstig neemt.

Wanneer alles gestreken is, wil Vosje dat we boodschappen komen doen in zijn winkel. Wat een fijne klas, zeggen we tegen de juffrouw, die zit te glimmen van trots. Over Vosje heeft ze weinig te vertellen, en al helemaal niets wat we niet weten. Niks derde, niks expert.

Vosje is hier veilig, de band tussen waarneming en taal wordt hier soepel gehouden.

Naar huis gaan we met twee virtuele paprika’s. Hebben we wat te eten.

 

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s